Spelling in context taalonderwijs
In de praktijk van het onderwijs wordt spelling soms nog apart onderwezen van andere taalonderdelen als lezen en schrijven. Maar als we kijken naar de taalleerprocessen die een rol spelen, dan is spellen niet los te zien van andere taalvaardigheden.

Het opbrengstgericht werken aan een specifiek (onderdeel van een) leergebied moet altijd weer in bredere context geplaatst worden. Een vraag op schoolniveau kan bijvoorbeeld zijn: we kiezen er voor om een periode intensief opbrengstgericht te werken aan spellen, maar wat betekent dat bijvoorbeeld voor ons leesonderwijs?

Het is aan te raden om extra aandacht te besteden aan de analyse van en reflectie op het taalonderwijs en taalbeleid. Op veel scholen die werken met een taalbeleidsplan is de analyse van het taalonderwijs een verbeterpunt. Definieer begrippen met elkaar: waar gaat het om en spreken we dezelfde taal? Wanneer spellen bijvoorbeeld wordt gedefinieerd als 'spellen is een cognitief proces waarbij gesproken taal wordt omgezet in geschreven taal', moet het spellingonderwijs en opbrengstgericht werken aan spelling ook gaan over een cognitief proces, geschreven én gesproken taal.

Op sommige scholen is het zo dat in groep 1 en 2 de nadruk ligt op mondelinge taalontwikkeling, terwijl vanaf groep 3 vooral het zwaartepunt ligt bij schriftelijk taalgebruik.
Beide aspecten verdienen echter aandacht tijdens de hele schoolloopbaan van kinderen.
De mondelinge taalvaardigheid vormt de basis voor schriftelijke taalvaardigheid, en de schriftelijke taalvaardigheid helpt de mondelinge taalvaardigheid verder ontwikkelen.
De ontwikkeling van mondelinge en schriftelijke taalvaardigheid zijn dus niet los van elkaar te zien. Er zijn belangrijke cognitieve processen die zowel aan lezen als schrijven (spellen en stellen) ten grondslag liggen. Bij de beginnende ontwikkeling van geletterdheid wordt een basis gelegd voor beide vaardigheden door het leren koppelen van letters aan klanken. In het spellingonderwijs is het belangrijk dat u de verschillende vaardigheden op elkaar betrekt en dat u zowel lezen als schrijven in betekenisvolle contexten aangebiedt. Bovendien leren kinderen goed spellen door veel te schrijven. Spellen dient dus bij voorkeur ingebed te zijn in het schrijfonderwijs.

Meer lezen over taalonderwijs?

  • Aarnoutse, C., Verhoeven, L. (red.), Zandt, R. van het, & Biemond, H. Tussendoelen geletterdheid, Nijmegen: Expertisecentrum Nederlands, (2003).
  • Paus, H. en A. Oosterloo (red.), Werken aan kwaliteit van taalonderwijs in Fryslân, SLO (2008).